Artists

Σόλων Μιχαηλίδης

 
Σόλων Μιχαηλίδης

Συνθέτης, μουσικολόγος, μαέστρος, δάσκαλος, διευθυντής, ο Σόλων Μιχαηλίδης ήταν μια πολύπλευρη προσωπικότητα με διεθνή ακτινοβολία που κυριάρχησε στη μουσική ζωή της Κύπρου και της Ελλάδας. Γεννήθηκε στη Λευκωσία στις 12 Νοεμβρίου 1905. Η μητέρα του Ελένη, πέθανε εννιά μέρες μετά τη γέννηση του Σόλωνα από επιλόχιο πυρετό. Με τη συγκατάθεση του νεαρού πατέρα ο Σόλων μεγάλωσε στη Λευκωσία με τη γιαγιά του Δέσποινα Σολομωνίδου. Στα δεκατρία του χρόνια απέκτησε το πρώτο του μουσικό όργανο, μια κιθάρα. Φοίτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο και στο Διδασκαλείο του Παγκύπριου, όπου αποφοίτησε το 1925. Τα επόμενα χρόνια εργάστηκε ως δημοδιδάσκαλος. Παράλληλα διορίστηκε ως καθηγητής της κιθάρας και των θεωρητικών στο τότε κυβερνητικό Ωδείο της Λευκωσίας, αφού στο μεταξύ, αν και αυτοδίδακτος κατόρθωσε να γίνει ένας εξαίρετος κιθαρίστας. Σπούδασε με αλληλογραφία στο Trinity College of Music του Λονδίνου όπου το 1930 πήρε το Δίπλωμα Διδασκαλίας των Ανωτέρων Θεωρητικών.

Το 1931 ο Σόλων Μιχαηλίδης αρραβωνιάστηκε την Καλλιόπη Μορίδου, η οποία ήταν και η ίδια πιανίστρια. Με την ηθική και οικονομική στήριξη της οικογένειας Μορίδη, ο Σόλων Μιχαηλίδης μπόρεσε να μεταβεί στο Παρίσι για σπουδές. Φοίτησε στην Ecole Normale de Musique και τη Schola Cantorum όπου πήρε το δίπλωμα στη σύνθεση το 1934. Το Παρίσι άνοιξε νέους ορίζοντες στον Κύπριο μουσικό. Στο καλλιτεχνικό και πνευματικό αυτό κέντρο ο Μιχαηλίδης μελετούσε με έντονο ρυθμό, παρακολουθούσε αχόρταγα τη μουσική κίνηση κι έγραψε τα πρώτα του έργα, το συμφωννικό ποίημα "De Profundis" 1933, εμπνευσμένο από τη "Ζωή εν Τάφω" του Στρατή Μυριβήλη, το συμφωνικό σκίτσο "Στον Γάμο του χωριού" για φλάουτο και ορχήστρα εγχόρδων 1934, καθώς και άλλα έργα.

Ο Μιχαηλίδης επέστρεψε στην Κύπρο και τον Αύγουστο του 1934 παντρεύτηκε στο εκκλησάκι της Ιεράς Μονής Αγίου Γεωργίου του Αλαμάνου την Καλλιόπη Μορίδου και εγκαταστάθηκαν στη Λεμεσό. Τον Οκτώβριο του 1934 ίδρυσε μαζί με τη σύζυγο του το Ωδείο Λεμεσού. Ταυτόχρονα ίδρυσε την πρώτη Ελληνική ορχήστρα στην Κύπρο και τον πρώτο επίσης Ελληνικό Σύλλογο Συναυλιών. Λίγους μήνες αργότερα ο Μιχαηλίδης συγκρότησε επίσης μια πολυμελή μικτή χορωδία κι εγκαινίασε σειρά διαλέξεων με θέμα τη μουσική.

Ανέπτυξε έτσι μια ασυνήθιστη καλλιτεχνική δραστηριότητα που τράνταξε κυριολεκτικά τη Λεμεσό και την Κύπρο ολόκληρη, αφού τα συγκροτήματα του Συλλόγου Συναυλιών Ωδείου Λεμεσού περιόδευαν όλες τις πόλεις κι έδιναν συναυλίες. Αφού τέθηκαν οι βάσεις μιας επαγγελματικής και καλλιτεχνικής δραστηριότητας για το Σόλωνα Μιχαηλίδη, άρχισε στη Λεμεσό μια πολύ γόνιμη περίοδος στη σύνθεση και τη μουσικολογική έρευνα, περίοδος κατά την οποία κυοφορήθηκαν πολύ σημαντικά έργα του και διάφορες μουσικολογικές μελέτες του άρχισαν να εμφανίζονται. Τα σημαντικότερα έργα αυτής της περιόδου είναι η συμφωνική εικόνα "Το πανηγύρι της Κακάβας" εμπνευσμένο από το "Δωδεκάλογο του Γύφτου" του Κωστή Παλαμά 1936, η τελική μορφή του συμφωνικού ποιήματος "De Profundis" 1949, η Προσευχή του Ταπεινού σε στίχους Ζαχαρία Παπαντωνίου για βαρύτονο και πιάνο, το πρελούντιο για πιάνο "Η Λαμπρή", το Βυζαντινό Αφιέρωμα για ορχήστρα εγχόρδων 1944, η ημιτελής όπερα "Οδυσσέας" 1951, η Αρχαϊκή Σουίτα για φλάουτο, όμποε, άρπα και ορχήστρα εγχόρδων 1954 και άλλα.

Από το 1941 μέχρι το 1956 εργάστηκε επίσης ως καθηγητής μουσικής στο Ελληνικό Γυμνάσιο και στο Ανώτερο Παρθεναγωγείο Λεμεσού, σχολεία που αργότερα μετονομάστηκαν σε Λανίτειο Γυμνάσιο. Με το τέλος του πολέμου έγινε κατορθωτή η αποπεράτωση της εκτύπωσης του περίφημου συγγράμματος του η "Αρμονία της Σύγχρονης Μουσικής", έκδοση του Ωδείου Λεμεσού 1945. Έργα του Μιχαηλίδη ερμηνεύονταν από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών συχνά, ενώ ο συνθέτης ανέπτυξε απίσης μια έντονη και πολύπλευρη καλλιτεχνική δραστηριότητα στη Βρεττανία, όπου πήγε το 1946 με ενός έτους υποτροφία. Έργα του ερμηνεύτηκαν τότε από τη Συμφωνική Ορχήστρα του B.B.C. Στα σαρανταδύο του χρόνια ο Κύπριος μουσουργός είχε γίνει γνωστός στο εξωτερικό ως ένας συνθέτης με γνήσια έμπνευση και ως μουσικολόγος.

Το 1950 και 1952 οργάνωσε και διεύθυνε δυο πολύ σημαντικά γεγονότα που αποτέλεσαν σταθμούς στην ιστορία της μουσικής ζωής του τόπου. Πρόκειται για το ανέβασμα της όπερας "Διδώ και Αινείας" του H. Purcell και του ορατορίου "Η Δημιουργία" του J. Haydn, της πρώτης όπερας και του πρώτου ορατορίου που άκουσε το Κυπριακό κοινό. Το 1957 διορίστηκε στη θέση του Διευθυντή του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης. Παράλληλα με τα καθήκοντα του διευθυντή, δίδασκε την Αρμονία, Ιστορία της Μουσικής, Μορφολογία, Αντίστιξη, Φυγή και Σύνθεση. Σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά την εγκατάσταση του στη Θεσσαλονίκη κατόρθωσε να ιδρύσει τη Συμφωνική Ορχήστρα Βορείου Ελλάδος. Έτσι το 1959 ο Μιχαηλίδης διορίστηκε Γενικός Διευθυντής και Αρχιμουσικός της Ορχήστρας. Παράλληλα συνέχισε να συνθέτει και έδωσε αυτή την περίοδο πολύ σημαντικά έργα όπως το συμφωνικό ποίημα "Κυπριακά Ελευθέρια" 1959, τον Ύμνο της Κυπριακής Δημοκρατίας 1963, την Ελληνική Σουίτα για πιάνο, καθώς και για βιολοντσέλο και πιάνο 1966, το Κονσέρτο για πιάνο και ορχήστρα 1966 και άλλα.

Το Νοέμβριο του 1970 αφυπηρέτησε από το Κρατικό Ωδείο και την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης και μετοίκησε στην Αθήνα. Στην Αθήνα έγραψε το Αφιέρωμα στα Φυλακισμένα Μνήματα "In Memoriam" για ορχήστρα εγχόρδων 1974, την καντάτα "Ύμνος και Θρήνος για την Κύπρο" σε στίχους Γιάννη Ρίτσου 1975, τη συμφωνική εικόνα "Κερύνεια μου" 1976, το χορωδιακό "Κερύνεια μου" σε στίχους Κύπρου Χρυσάνθη 1979 και άλλα.

Ο Σόλων Μιχαηλίδης κατέχει μια αξιόλογη θέση μεταξύ των νεοελλήνων συνθετών και κυρίως της ελληνικής σχολής όπως διαμορφώθηκε μετά το 1930 και μια μοναδική θέση στον Κυπριακό χώρο αφού θεωρείται ο κυριότερος εκπρόσωπος της Κυπριακής σχολής. Η μουσική έκφραση του Μιχαηλίδη είναι μια προσωπική γλώσσα στη σύνθεση. Ο συνθέτης χρησιμοποιεί πολλά από τα χαρακτηριστικά στοιχεία της ελληνικής μουσικής, αρχαίας, βυχαντινής και δε ξεχνά το ξεχωριστό χρώμα και τους χαρακτηριστικούς ρυθμούς της Κυπριακής Δημοτικής μουσικής. Δέχεται από τη ξένη μουσική ότι ταιριάζει περισσότερο στη δική του ψυχοσύνθεση και διαμορφώνει από τα πρώτα του έργα τη δική του μουσική γλώσσα. Το συνταίριασμα των εθνικών στοιχείων με μια σύγχρονη τεχνοτροπία αποτελεί τη βασική του επιδίωξη.

Στα χρόνια των σποθδών του στο Παρίσι είχε γοητευτεί από το γαλλικό ιμπρεσσιονισμό. Τις ιμπρεσσιονιστικές του τάσεις δε δυσκολεύεται να συνδυάσει με τη χρήση των αρχαίων ελληνικών κλιμάκων. Τα εθνικά στοιχεία στο έργο του εμφανίζονται επίσης με τη χρήση του κυπριακού δημοτικού μοτίβου ή της βυζαντινής υμνωδίας.

Στις 20 Οκτωβρίου 1977 παρουσιάστηκε στην Ακαδημία Αθηνών το περίφημο σύγγραμμα του "The Music of Ancient Greece, an Encyclopedia." Η εμφάνιση του έργου αυτού στάθηκε για τη χρονιά 1977 το εκδοτικό γεγονός της ελληνικής μουσικολογίας κι ένα μεγάλο επίτευγμα της διεθνούς μουσικολογίας. Στο μεταξύ ο Μιχαηλίδης άρχισε να εργάζεται για την ελληνική απόδοση της Εγκυκλοπαίδειας, η οποία τελείωσε το Μάρτιο του 1979.

Ο Σόλων Μιχαηλίδης απεβίωσε την 10η Σεπτεμβρίου του 1979 στην Αθήνα. Ο καλλιτεχνικός κόσμος της Ελλάδας τον αποχαιρέτησε με επιμνημόσυνη δέηση στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών και ακολούθως η σορός του μεταφέρθηκε στην Κύπρο με αίτημα της Κυπριακής Πολιτείας. Πλήθος κόσμου κατέκλυσε την εκκλησία της Αγίας Νάπας στη Λεμεσό για να τον αποχαιρετήσει. Η χορωδία "Αρης" έψαλλε κατά τη νεκρώσιμη ακολουθία και ερμήνευσε επίσης, σε πρώτη εκτέλεση το τελευταίο έργο του Σόλωνα Μιχαηλίδη, το χορωδιακό "Κερύνεια μου", κατά την ταφή που έγινε στις 13 Σεπτεμβρίου 1979 στο κοιμητήριο Αγίου Νικολάου στη Λεμεσό.

Πηγή: Δημοτικό Αρχείο Σόλωνα Μιχαηλίδη



 

Γενικές Λεπτομέρειες

Personal Details

Όνομα: Σόλων
Έτος Γέννησης: 1905
Επίθετο: Μιχαηλίδης

Cyprus Music Information Centre (CyMIC)

25-27, Οθέλλου, Πύλη Αμμοχώστου, 1016, Λευκωσία, Κύπρος
T: +357 22 466003, +357 22 809804 | F: +357 22 346124 | E: info@cymic.org.cy

© Πνευματικά δικαιώματα 2009 - 2021 - Cyprus Music Information Centre
Δημιούργημα της: Dynamic Works | Ισχύς από: EasyConsole CMS